PROGRAM WYCHOWAWCZY

WYCHOWUJMY SIEBIE RAZEM, BO KREATYWNI I ROZUMNI ZAWSZE DADZĄ SOBIE RADĘ



PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA NR 8 W CIESZYNIE


CIESZYN STYCZEŃ 2004



ZESPÓŁ REDAKCYJNY

1. Czesława Itner – magister pracy kulturalno – oświatowej, dyrektor Przedszkola nr 8 w Cieszynie z 13- letnim stażem pedagogicznym, absolwentka studiów podyplomowych z zakresu zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej, absolwentka studiów podyplomowych wychowania przedszkolnego, autorka propozycji zabaw i zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym wydawanych w czasopiśmie „Wiadomości Przedszkolaka” RODN – „WOM” w Bielsku- Białej oraz w „ Wirtualnym Przewodniku Nauczyciela” MAWI.
2. Krystyna Pilch- nauczyciel Przedszkola nr 8 w Cieszynie z 20 - letnim stażem, studium nauczycielskie z zakresu wychowania przedszkolnego wyższe studia zawodowe z zakresu zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej.
3. Troszok Bożena – nauczyciel Przedszkola nr 8 w Cieszynie z 24 – letnim stażem, studium nauczycielskie z zakresu wychowania przedszkolnego, wyższe studia zawodowe z zakresu zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej.





























WSTĘP
Z chwilą narodzin każdego człowieka pojawiają się zawsze obok różnorodnych problemów i tematyk zagadnienia procesu wychowania. Niewątpliwie pierwszym środowiskiem wychowawczym jest rodzina. Ona ma swoją specyfikę wychowawczą, niesie określony system wartości, kreuje wzorce zachowań, kształtuje pierwsze nawyki. Wydaje się, że funkcja wychowawcza rodziny jest niezastąpiona, jednak obserwując i doświadczając codzienne zachowania dzieci zauważamy wiele braków i nieprawidłowości. Współczesne czasy narzucające określone warunki egzystencji zmusiły rodziców – opiekunów do większej „aktywności zewnętrznej”. Generalnie brak czasu, przewartościowanie życia, a co za tym idzie częste zaniedbywanie obowiązków wychowawczych wobec swych dzieci spowodowało zachwianie funkcji wychowawczej rodziny
i pojawienie się u dzieci różnego rodzaju dysfunkcji. Zakłócony został proces uspołecznienia związany z interanalizą wartości, określonych norm i wzorów zachowań. Sprzyja to pojawianiu się u dzieci różnego typu zaburzeń emocjonalnych, zachowań agresywnych, a konsekwencją jest nieprawidłowy rozwój osobowości dziecka i jego sfery uczuciowej.
Jako pedagodzy wychowania przedszkolnego mamy świadomość istniejących problemów, ponieważ to my jako pierwsi po środowisku rodzinnym pracujemy z dziećmi w kolejnym etapie ich społecznego rozwoju. Wiek rozwojowy dziecka przypadający na czas edukacji przedszkolnej to początek kształtowania się cech jednostki dojrzałej. I kształtujemy je zgodnie z przyjętymi zasadami etycznymi, zasadami współżycia w grupie, zachowując równocześnie indywidualność każdego wychowanka. Na co dzień jednak w swojej pracy obok pozytywnych zachowań i prawidłowych relacji między dziećmi zauważamy zjawiska nas niepokojące tj. nieadekwatne zachowania dzieci do zaistniałych sytuacji, konflikty, różnorodne formy agresji, kontinuum napięć emocjonalnych.
Te problemy dotykają nas bezpośrednio i szukając odpowiedzi naszą uwagę kierujemy najpierw na środowisko rodzinne dziecka a następnie na jego rozwój osobniczy oraz na stosunki panujące w grupie rówieśniczej. Aby dziecko w wieku przedszkolnym miało możliwość nabywania pozytywnych wzorców normatywnych zwracamy uwagę na objawy pochodzące ze środowiska rodzinnego i sugerujące min. :
o Zaniedbanie dziecka
o Maltretowanie emocjonalne dziecka
o Maltretowanie fizyczne dziecka
o Molestowanie seksualne dziecka

Te problemy rozpatrujemy analizując objawy pochodzące ze środowiska rodzinnego i zachowania dzieci w przedszkolu posługując się opracowanymi materiałami zamieszczonymi jako załączniki do programu. Są podstawą do rozpoznawania problemów i jednocześnie dają podstawy do przeciwdziałania. Zakładając, że większość okresu dziecko przebywa w przedszkolu to zadaniem nauczyciela jest kierowanie procesem wychowania i skierowania zachowań aspołecznych na drogę prospołeczną. Ogromne znaczenie ma tu specyficzny indywidualny kontakt nauczyciela – wychowawcy z dzieckiem oraz relacje w grupie rówieśniczej.
Rozwój intelektualny dziecka przedszkolnego pozwala już na zrozumienie ogólnych zasad postępowania społecznego i wymusza kontrolowanie reakcji emocjonalnych przez dziecko. To bardzo trudny mechanizm wymagający prawidłowych oddziaływań wychowawczych opartych jednak na odpowiednim doborze metod. Do podstawowych metod pracy wychowawczej należą: metody nagradzania i karania, modelowania, perswazji i metoda zadaniowa. Dobierając indywidualnie metody należy pamiętać, że każda wprowadzana norma moralna musi być zrozumiała, nie może być narzucona, musi wypływać z przekonania, że tak należy, że tak wymaga tego sytuacja społeczna. Stosowanie metod uruchamia aktywność dziecka, a dziecko uczy się uruchamiać procesy orientacyjne, myślowe i uczuciowe. Strategiem winien być nauczyciel i dokonywać wyboru strategii postępowania przez:
o konsekwentne nagradzanie i karanie zgodnie z postulatami psychologii behawioralnej, że cała aktywność życiowa jest nastawiona na osiąganie nagród i unikanie kar
o ułatwienie dziecku rozwoju jego potencjalnych możliwości kierowanie nimi zgodnie z założeniami psychologii humanistycznej
o opracowanie własnej strategii wychowawczej opartej na diagnozie wychowanka i własnym doświadczeniu pedagogicznym.

Kształtowaniu pozytywnych postaw moralnych i etycznych ma umożliwić niniejszy program wychowawczy. Określa on kierunki i formy oddziaływań wychowawczych realizowanych w przedszkolu. Ukierunkowany jest na wychowanie dziecka w poczuciu własnych wartości, świadomego swoich obowiązków, na pobudzanie aktywności, ciekawości poznawczej oraz motywacji do dalszego rozwijania swoich zainteresowań.

PODSTAWOWE ZASADY REALIZACJI PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO
• Wszyscy członkowie społeczności przedszkolnej znają założenia programu i są jego współtwórcami w kolejnych etapach realizacji
• Wszyscy pracownicy przedszkola zgodnie realizują program wychowawczy, podejmują odpowiedzialność za efekty jego realizacji
• Wszyscy członkowie przykładem i konsekwencją wspierają się wzajemnie w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, przyjmując za nadrzędny cel rozwój dziecka we wszystkich sferach jego osobowości
ZADANIA PRZEDSZKOLA JAKO ŚRODOWISKA WYCHOWAWCZEGO
1. Opieka wychowawców nad fizycznym , psychicznym rozwojem wychowanków
2. Wdrażanie wychowanków do życia w grupie rówieśniczej
3. Skoordynowanie działań wychowawczych domu, przedszkola
i środowiska lokalnego

ZADANIA NAUCZYCIELA WYCHOWAWCY
1. Tworzenie takich sytuacji, w których dziecko aktywnie rozwija swoją osobowość pod względem intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, estetycznym, moralnym i duchowym.
2. Kształtowanie umiejętności budowania obrazu własnej osoby w oparciu o zdobywane doświadczenia.
3. Kształtowanie postawy umiejętności słuchania i rozumienia innych
4. Kształtowanie umiejętności współistnienia i współdziałania w grupie rówieśniczej i społecznej poprzez wspólną zabawę i naukę.
5. Uczenie właściwego reagowania w sytuacjach trudnych, wyrażania własnych ocen, sądów dotyczących swojego zachowania i innych.

Realizacja tego programu będzie dokonywać się w sytuacjach pedagogiczno – wychowawczego oddziaływania na wychowanków. Zamierzamy wykorzystać w pracy współcześnie propagowane SYSTEMY PRACY z dzieckiem tj.
1. Pedagogika Zabawy KLANZA
2. Aktywne słuchanie muzyki Carla Orffa i Bati Strauss
3. Ruch Rozwijający Weroniki Sherborne
4. Gimnastyka twórcza Rudolfa Labana
5. Elementy metod terapeutycznych / techniki autoterapeutyczne propagowane przez H. Olechnowicz( metoda medali, praca w diadzie, drama, metoda cofniętego zegara rejestr upodobań, królowanie, gniazdowanie, dzienniki terapii, listy do rodziców), bajka terapeutyczna, techniki antystresowe- relaksacja, wizualizacja, techniki asertywne – stawianie czoła. /

METODY PRACY
o Twórczość plastyczna i techniczna dzieci
o Gry
o Zabawy
o Krótkie opowiadania
o Bajki terapeutyczne
o Zajęcia relaksacyjne, wyciszające
o Wycieczki tematyczne
o Zestawy ćwiczeń gimnastycznych
o Słuchanie i tworzenie muzyki
o Kąciki pracy twórczej
o Kąciki teatralne- dramy i improwizacji
FORMY PRACY
o Praca indywidualna
o Praca w małych grupach
o Praca w zespołach
o Praca z całą grupą
o Spotkania integracyjne z rodzicami
o Zajęcia otwarte dla rodziców

W programie nakreślono cele ogólne wychowania ,kierunki działania w wydzielonych 5 obszarach wychowania, określono cele szczegółowe , efekty oddziaływań wychowawczych oraz zaznaczono standard zachowania jako końcowe osiągnięcie.

CELE WYCHOWANIA:
o Kształtowanie osobowości dziecka i wspieranie jego rozwoju w wymiarze intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, estetycznym, moralnym i duchowym.
o Wychowanie dziecka radzącego sobie z rozwiązywaniem problemów, których dostarcza mu życie, dziecka lepiej siebie rozumiejącego, umiejącego współżyć z innymi, potrafiącego w samym sobie znajdować oparcie w sytuacjach trudnych.


KIERUNKI DZIAŁANIA

I OBSZAR: Moje miejsce wśród innych
Cele szczegółowe :
• Zachowuję ład i porządek w sali zabaw
• Znam zasady zgodnego bycia w grupie
• Jestem otwarty dla kolegów i koleżanek
• Mam poczucie sprawstwa
• Umiem wyrażać serdeczność i wdzięczność
• Staram się pomagać innym
• Rozumiem, że są młodsi ode mnie
• Wiem, że są dzieci sprawne inaczej
• Wiem, że jestem wśród najbliższych
• Staram się brać udział w życiu rodzinnym
• Żyję dobrze z sąsiadami
• Mam prawa jako dziecko

EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH
o Dziecko zdaje sobie sprawę, że otwarta komunikacja wzmacnia relacje między rówieśnikami
o Dziecko zdaje sobie sprawę, że otwarta komunikacja wzmacnia relacje między nim a nauczycielem i dorosłymi pracującymi w placówce
o Ćwiczy umiejętności komunikacyjne w różnych sytuacjach
o Umie rozpoznawać sytuacje konfliktu i odpowiednio na nią reagować
o Zna ogólnie przyjęte normy współżycia

Standard zachowania : respektuję zasady współżycia


II OBSZAR : Mam poczucie własnej wartości
Cele szczegółowe:
• Umiem nazywać swoje uczucia
• Umiem uzewnętrzniać własne emocje
• Zgodnie z przyjętymi zasadami współżycia szukam rozładowywania własnych emocji /nawet negatywnych/
• Prezentuję stanowisko JA w sytuacjach prawa własnego zdania
• Szukam kompromisu i szanuję zdanie innych
• Okazuję uczucia wobec kolegów: troskliwości, serdeczności, szacunku i poszanowania ich godności
• Jestem tolerancyjny, akceptuję inność
• Oczekuję aprobaty i zrozumienia ze stronny innych dla własnej wartości
• Dziecko ma poczucie własnej wartości

EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH
o Dziecko wie, że może liczyć na siebie
o Umie być asertywnym
o Porusza się pewniej w otaczającej go rzeczywistości
o Ma rozwinięty prawidłowo obraz JA

Standard zachowania: rozumiem, że każdy z nas jest inną osobowością oraz że każdy ma swoją wartość


III OBSZAR: Rozumiem wartości uniwersalne
Cele szczegółowe:
• Wiem, że prawda jest wartością
• Wyrażam prawdę w każdej sytuacji
• Umiem rozróżnić prawdę od fałszu, fantazji żartu w różnych sytuacjach
• Nie kłamię i znam konsekwencje kłamstwa
• Staram się mówić miłe rzeczy innym, ale również potrafię wyrażać dezaprobatę w sytuacji koniecznej
• Doceniam pozytywne zachowania
• Staram się być dobrym dla innych, sprawiać im radość poprzez dobre uczynki
• Rozumiem, że zachowania agresywne są złe
• Obchodzi mnie krzywda innych i deklaruję swoją pomoc w konkretnej sytuacji

EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH
o Stosowanie wartości uniwersalnych w grupie
o Stosowanie wartości uniwersalnych w życiu społecznym

Standard zachowania: rozumiem swoje zachowanie, wiem co jest dobre a co złe i potrafię je korygować w zaistniałej sytuacji


IV OBSZAR: Uczę się rozumieć rzeczywistość, która mnie otacza
Cele szczegółowe:
• Jestem członkiem lokalnej społeczności
• Dostrzegam zmiany w miejscu zamieszkania
• Zwracam uwagę na estetykę najbliższego środowiska
• Poznaję moje miasto rodzinne dawniej i dziś
• Znam piękno, tradycje i oryginalność swojego regionu
• Żyję w Polsce, jestem Polakiem
• Interesuję się życiem na naszej planecie
• Bliskie są mi zagadnienia ekologii

EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH
o Zachowywanie prostych relacji społecznych
o Dziecko ma poczucie przynależności społecznej
o Dziecko ma rozbudzone zainteresowania historią własnego regionu
i kraju
o Dziecko jest świadome, że są inne narody na świecie
o Stosowanie w życiu codziennym zasad proekologicznych

Standard zachowania: rozumiem, że jestem integralną częścią realnego świata i mogę mieć wpływ na jego kształt i zmiany.

V OBSZAR :Rozwijam swoje zainteresowania
Cele szczegółowe:
• Wyrażam zawsze chęć do przyswajania nowych rzeczy
• Prezentuję stanowisko odkrywcy
• Staram się kształtować umiejętności koncentracji, staranności, wytrwałości w każdym moim działaniu
• Mam krytyczny stosunek do wykonywanej pracy
• Staram się przezwyciężać napotykane trudności
• Wiem, że podejmowanie każdego działania wzbogaca mnie
• Wiem, że wnikliwa obserwacja, dociekanie dostarcza mi nowych doświadczeń i wzbogaca mnie o nowe wartości.

EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH
o Wykształcona gotowość do podejmowania zadań
o Wykształcona gotowość do rozwiązywania sytuacji problemowych

Standard zachowania: chcę być bogatą osobowością


Program wychowawczy zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną Przedszkola nr 8 w Cieszynie w dniu...............................................................................................
1. ...........................................
2. ...........................................
3. ...........................................
4. ...........................................
5. ...........................................
6. ...........................................



Program zatwierdzony przez Komitet Rodzicielski Przedszkola nr 8
1. ............................................
2. ............................................
3. ............................................
4. ............................................
5. ............................................



Załącznik nr 1

ZANIEDBANIE DZIECKA

OBJAWY:
• Zaniedbanie w zakresie higieny ciała
• Nieodpowiednie ubranie dziecka do pory roku i pogody jak też rozmiarów ciała dziecka
• Odzież brudna stale noszona
• Zarażenie pasożytami
• Owrzodzenia
• Liczne uszkodzenia skóry
• Przegłodzenia, odwodnienie
• Brak zainteresowania dzieckiem ze strony rodziców lub opiekunów


ZACHOWANIE:
• Zasypianie w czasie zajęć lub zabaw z rówieśnikami
• Zachowanie zbliżone do dorosłych – pseudodorosłość
• Wczesne przychodzenie i późne odbieranie z przedszkola
• Częste izolowanie się od innych dzieci i nauczycielki, płaczliwość



Załącznik nr 2

MALTRETOWANIE EMOCJONALNE DZIECKA

OBJAWY:

• Opóźnienie wzrastania i rozwoju
• Zaburzenia mowy
• Objawy fizycznego maltretowania

ZACHOWANIE:
• Ssanie palca, kołysanie się
• Moczenie w czasie dnia oraz w czasie leżakowania
• Zaburzenie snu
• Zachowanie „dorosłe” – opiekowanie się nad dziećmi młodszymi
• Późnienie rozwoju emocjonalnego i intelektualnego
• Zachowanie ekstremalne agresja – uległość


























Załącznik nr 3

MALTRETOWANIE FIZYCZNE DZIECKA

OBJAWY:

• Objawy urazów tkanek miękkich na twarzy, policzkach, wargach, karku, pośladkach, udach, tułowiu
• Liczne uszkodzenia skóry
• Wygląd uszkodzeń nieadekwatny do opisywanego wypadku( rodzaju) urazu
• Siniaki, pręgi po uderzeniach w różnych stadiach gojenia się
• Ślady po oparzeniach na stopach, dłoniach, karku, pośladkach, okolicy narządów płciowych, symetrycznie i ostro ograniczonym brzegiem
• Złamania, skręcenia niezgodne z opisywanym wypadkiem
• Ślady po wyrwach we włosach
• Obrzęki w okolicy brzucha, wymioty
• Obecność uszkodzeń ciała po weekendach, nieobecności w przedszkolu

ZACHOWANIE:
• Zachowanie ekstremalne agresja – izolacja
• Wyrażanie lęku przed rodzicami
• Niechęć powrotu do domu z przedszkola
• Lękliwość w stosunku do dorosłych
• Noszenie ubrań zakrywających kończyny górne i dolne nawet w dni upalne


Załącznik nr 4

MOLESTOWANIE SEKSUALNE DZIECKA

OBJAWY:

• Dyskomfort w czasie chodzenia i siedzenia
• Objawy urazów i uszkodzeń w okolicy ust
• Otarcie naskórka w okolicy narządów płciowych i wewnętrznej stronie uda
• Zaburzenia w oddawaniu moczu
• Skargi i bóle w okolicy narządów płciowych lub w dole brzucha
• Świąd w okolicy narządów płciowych

ZACHOWANIE:

• Zmiany w sposobie chodzenia
• Nieuzasadnione nowe leki, fobie
• Zaburzenia snu, koszmary, lęki
• Zmiana osobowości ( wrogość, agresja, nadmierna uległość)
• Wycofywanie się z kontaktów społecznych, złe relacje z rówieśnikami
• Poziom wiedzy o seksie wyszukany i nieadekwatny do wieku
• Zachowanie regresywne
• Lęki ujawnione nagle wobec rodzica danej płci
• Nieoczekiwane, nagłe zainteresowanie się ciałem własnym lub innej osoby
• Uchylanie się przed dotykiem
• Unikanie sytuacji, w których dochodzi do rozbierania
• Poczucie wstydu i winy


LITERATURA PRZEDMIOTU
1. M. Bogdanowicz „Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym”
2. T. Opolska, E. Potempska „Dziecko nadpobudliwe – program korekcji zachowań”
3. Vasta R. Marshal M. Scott H. Miller A. „Psychologia dziecka”



Przedszkolowo.pl logo